W wielu dziedzinach techniki oraz przemysłu ważne znaczenie ma kontrola parametrów fizycznych, takich jak temperatura, ciśnienie, wilgotność czy przepływ. Dokładność pomiarów wpływa na interpretację wyników, podejmowanie decyzji technologicznych a także stabilność procesów produkcyjnych. W związku z tym urządzenia pomiarowe podlegają okresowej weryfikacji, której misją jest utrzymanie ich zgodności z przyjętymi standardami odniesienia.
W praktyce znaczy to konieczność regularnego sprawdzania, czy wskazania przyrządów odpowiadają wartościom prawdziwym w określonych ustaleniach.
W kontekście metrologii na prawdę często używa się pojęcie wzorcowanie i kalibracja mierników, które odnosi się do działań mających na celu ranking wskazań urządzenia pomiarowego z wzorcem o znanej dokładności. Proces ten obejmuje analizę różnic wśród wartościami odniesienia a wynikami uzyskiwanymi przez konkretny przyrząd, co umożliwia określić jego charakterystykę pomiarową. Ważne znaczenie ma też dokumentowanie tych różnic, ponieważ pozwala to późniejszą ocenę stabilności urządzenia w czasie. Wzorcowanie bywa realizowane w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych, gdzie minimalizuje się wpływ czynników zewnętrznych mogących zaburzyć wynik.
Kalibracja jednakże odnosi się do działań dostosowujących wskazania miernika tak, by odpowiadały wartościom referencyjnym w określonym zakresie. W zależności od rodzaju urządzenia proces ten może obejmować regulację mechanicznych lub elektronicznych elementów przyrządu. W wielu przypadkach kalibracja jest powiązana z wcześniejszym wzorcowaniem, ponieważ dopiero na podstawie uzyskanych danych można ocenić, czy wymagane są korekty. Znaczenie tego procesu rośnie wraz z precyzją zastosowań, w których dosłownie niewielkie odchylenia mogą wpływać na interpretację wyników pomiarowych.
W praktyce przemysłowej i laboratoryjnej wykorzystuje się różnorodne procedury związane z utrzymaniem wiarygodności pomiarów, które obejmują zarówno cykliczne sprawdzanie urządzeń, jak i analizę ich stabilności w dłuższym okresie. W zależności od specyfiki wykorzystania dobiera się odpowiednie metody odniesienia a także częstotliwość testom, mając na uwadze warunki pracy sprzętu. Istotnym elementem jest również prowadzenie dokumentacji, która umożliwia śledzić historię przeróbek parametrów urządzeń. Dzięki temu wzorcowanie i kalibracja mierników stanowią element systemu zapewniania jakości pomiarów, który znajduje zastosowanie w wielu obszarach działalności technicznej i badawczej.
Zobacz również: rejestratory wilgotności.